Ly hôn là quyết định khó khăn của bất kỳ gia đình nào. Khi đã đi đến quyết định này, nhiều người băn khoăn: Nên ly hôn thuận tình hay đơn phương? Bài viết này phân tích chi tiết sự khác biệt về điều kiện, thủ tục, thời gian và chi phí của hai hình thức, giúp bạn lựa chọn phù hợp.
1. Ly hôn thuận tình là gì?
Căn cứ Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn thuận tình áp dụng khi cả hai vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn và đã tự thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con. Tòa án công nhận thuận tình ly hôn nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện và thỏa thuận không trái pháp luật, không trái đạo đức xã hội.
2. Ly hôn đơn phương là gì?
Căn cứ Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khi một bên yêu cầu ly hôn mà bên kia không đồng ý (hoặc không thể thỏa thuận được), Tòa án giải quyết ly hôn nếu có căn cứ về việc: Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình; vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
3. Bảng so sánh chi tiết
| Tiêu chí | Thuận tình | Đơn phương |
|---|---|---|
| Điều kiện | Cả hai cùng đồng ý + thỏa thuận được tài sản, con cái | Một bên yêu cầu, có căn cứ theo Điều 56 |
| Hồ sơ | Đơn xin ly hôn có chữ ký cả hai; giấy đăng ký kết hôn; CMND/CCCD; giấy khai sinh con; giấy tờ tài sản | Đơn khởi kiện ly hôn; giấy đăng ký kết hôn; CMND/CCCD; giấy khai sinh con; giấy tờ tài sản |
| Thời gian giải quyết | Nhanh hơn, thường 1–2 tháng (thủ tục rút gọn) | Lâu hơn, thường 3–6 tháng (có thể hòa giải, định giá tài sản) |
| Án phí | 300.000 đồng (sơ thẩm không có tài sản tranh chấp) | 300.000 đồng; nếu tranh chấp tài sản tính thêm theo giá trị |
| Mức độ căng thẳng | Thấp hơn, hai bên chủ động | Cao hơn, thường kèm tranh chấp |
4. Trường hợp nào nên chọn từng hình thức?
- Chọn thuận tình khi: Cả hai đã thống nhất, không còn tình cảm nhưng vẫn tôn trọng nhau, muốn nhanh gọn và giảm chi phí.
- Chọn đơn phương khi: Một bên không đồng ý ly hôn, có bạo lực gia đình, ngoại tình nghiêm trọng, hoặc không thỏa thuận được việc chia tài sản/nuôi con.
5. Những lưu ý quan trọng
Dù chọn hình thức nào, bạn cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ gốc và bản sao công chứng. Trong trường hợp ly hôn đơn phương do bạo lực gia đình, hãy thu thập bằng chứng (hình ảnh, bệnh án, xác nhận của chính quyền) để Tòa án xem xét. Nếu có con dưới 36 tháng tuổi, nguyên tắc giao con cho mẹ trực tiếp nuôi (trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện).
6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Ly hôn thuận tình có cần ra Tòa không?
Đáp: Có. Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai bên cư trú là cơ quan có thẩm quyền giải quyết (Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025). Không có hình thức “ly hôn tại Ủy ban nhân dân” như nhiều người lầm tưởng.
Hỏi: Vợ/chồng ở nước ngoài thì ly hôn ở đâu?
Đáp: Nếu một bên ở nước ngoài, vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực (Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025) và thời gian giải quyết có thể kéo dài hơn do ủy thác tư pháp.
Hỏi: Án phí ly hôn 2026 là bao nhiêu?
Đáp: Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, án phí ly hôn sơ thẩm không có tranh chấp tài sản là 300.000 đồng. Nếu có tranh chấp tài sản, mức án phí tính theo bảng giá trị tài sản tranh chấp.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Liên hệ luật sư hoặc Tòa án để được hướng dẫn cụ thể cho hoàn cảnh của bạn.
Để lại một bình luận